Gözden Kaçırmayın

Doğadan İlham Alan Yapay Zeka: Otonom Araçlarda Kaza Riski %50 AzalıyorDoğadan İlham Alan Yapay Zeka: Otonom Araçlarda Kaza Riski %50 Azalıyor

eVTOL'lar İle 45 Dakikalık Yol 10 Dakikaya İnecek

Elektrikli Dikey Kalkış ve İniş (eVTOL) araçları, dünyanın önde gelen metropollerinde olduğu gibi İstanbul'da da şehir içi ulaşımın geleceğini şekillendiriyor. Tamamen elektrikli, sessiz ve otonom özelliklere sahip bu hava taksileri, 2027 yılında hizmete girmeye hazırlanıyor.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı yetkilileri, kentin iki yakası arasındaki ulaşım sürelerini radikal şekilde kısaltacak proje için çalışmaların son aşamaya geldiğini açıkladı. Pilot bölge olarak belirlenen Atatürk Havalimanı - Kadıköy hattında, 45 dakika olan karayolu ulaşım süresinin eVTOL'larla 10 dakikaya ineceği öngörülüyor.

Sürecin Arka Planı ve Teknolojik Altyapı

eVTOL teknolojisi, son beş yılda küresel anlamda büyük bir gelişim gösterdi. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verilerine göre, 2026 itibarıyla dünya genelinde 30'dan fazla eVTOL modeli sertifika aşamasında bulunuyor. Türkiye'de ise Baykar ve Turkish Aerospace Industries (TAI) gibi savunma sanayi devleri, bu alanda Ar-Ge çalışmalarını hızlandırmış durumda.

İstanbul'daki proje kapsamında, şehrin belirli noktalarına "vertiport" adı verilen dikey iniş-kalkış istasyonları inşa edilecek. İlk etapta planlanan 5 vertiportun, mevcut helipad altyapısından faydalanarak maliyet etkin bir şekilde hayata geçirilmesi hedefleniyor.

Güvenlik ve Regülasyon Süreçleri

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), eVTOL'ların şehir içinde güvenli bir şekilde seyredebilmesi için yeni bir hava trafik yönetim sistemi üzerinde çalışıyor. SHGM Başkanı Prof. Dr. Kemal Yüksek, "Otonom hava araçları için geliştirdiğimiz yapay zeka destekli trafik kontrol sistemi, eVTOL'ların birbirleriyle ve diğer hava araçlarıyla çarpışmasını önleyecek. Sistem, 2026 sonuna kadar test aşamasını tamamlayacak" açıklamasını yaptı.

Test uçuşlarının 2026'nın son çeyreğinde başlaması planlanırken, ilk ticari uçuşların 2027'nin ikinci yarısında hizmete girmesi bekleniyor.

Maliyet ve Erişilebilirlik

eVTOL seferlerinin başlangıçta geleneksel taksi ücretlerinin yaklaşık 2 katı olması bekleniyor. Ancak, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı yetkilileri, talep arttıkça ve filo genişledikçe fiyatların makul seviyelere çekileceğini vurguluyor.

Projenin ilk aşamasında 20 adet eVTOL aracı hizmete sunulacak. Her araç, pil şarjıyla 250-300 km menzile ve saatte 180-200 km hıza ulaşabilecek.

Editör Yorumu

eVTOL teknolojisi, sadece bir ulaşım alternatifi değil, aynı zamanda kentsel planlamada köklü bir dönüşümün habercisi. İstanbul gibi trafik yoğunluğu kritik seviyelere ulaşmış megapoller için bu teknoloji bir lüks değil, bir gereklilik haline geliyor. Ancak, başarılı olabilmesi için altyapı yatırımlarının yanı sıra toplumsal kabulün sağlanması ve regülasyonların etkin şekilde uygulanması gerekiyor. Bu proje, Türkiye'nin havacılık teknolojilerindeki yetkinliğini sivil alanda da kanıtlaması açısından da stratejik öneme sahip.