Toplu ulaşım sistemleri, yüz tanıma teknolojisi sayesinde köklü bir dönüşümün eşiğinde. Kart, telefon veya nakit para gerektirmeden, sadece yüzünüzü okutarak seyahat edebileceğiniz ve kişiye özel indirimlerden otomatik olarak yararlanabileceğiniz bir sistem, Türkiye'deki fintech ve ulaşım sektörünün gündeminde.
Mevcut Uygulamalar ve Temeller
Teknoloji, toplu taşımada halihazırda iki ana amaçla kullanılıyor. Ulaştırma Bakanlığı'nın projesi, ticari araçlardaki şoförlerin kimlik doğrulaması ve çalışma sürelerinin takibi için yüz tanıma sistemlerini planlıyor. Diğer yandan, Elektronet A.Ş. liderliğindeki "ETS" projesi, metro ve otobüslerde turnikesiz geçişi ve kaçak yolculuğu önlemeyi hedefliyor. Bu uygulama, ödeme sistemleriyle doğrudan entegre olma potansiyeli taşıyor.
Perakende sektöründe ise İş Bankası ve Visa iş birliğiyle, müşteriler yüzlerini kaydederek CarrefourSA mağazalarında ödeme yapabiliyor. Papara gibi elektronik para şirketleri de benzer özellikleri duyurmuş durumda. Bu gelişmeler, biyometrik ödemelerin altyapısının test edildiği önemli adımlar olarak öne çıkıyor.
Kişiye Özel ve Dinamik İndirim Modeli Nasıl İşleyecek?
Önerilen modelde, kullanıcı öncelikle belediyenin mobil uygulamasına veya belirlenmiş noktalara giderek kimlik bilgilerini ve yüz biyometrisini kaydedecek. Sistem, kullanıcının öğrenci, 65 yaş üstü gibi indirimli tarife kategorisinde olup olmadığını doğrulayacak. Araçlara veya turnikelere entegre edilecek yüz tanıma kameraları, kişiyi tanıyacak ve profilindeki indirim oranını otomatik olarak uygulayarak ücreti, kullanıcının önceden tanımladığı banka hesabından tahsil edecek.
Modelin en dikkat çekici yanı, sadece standart indirimlerle sınırlı kalmayacak olması. Sistem, sık kullanıma (aylık belirli biniş sayısından sonra ücretsiz seyahat), sadakate (belirli hatlarda yoğun seyahat) veya sosyal politikalara (düşük gelirli aileler için ek indirim) dayalı dinamik indirim programlarıyla da entegre edilebilecek.
Potansiyel Faydalar ve Getirdiği Avantajlar
Bu sistem, fiziki kart veya nakit taşıma zorunluluğunu ortadan kaldırarak son derece hızlı ve temassız bir geçiş deneyimi sunuyor. Aynı zamanda, başkasının indirimli kartını kullanma gibi sahteciliğin önüne geçiyor ve indirimlerin kişiye özel olarak otomatik uygulanmasını sağlıyor. Anonimize edilmiş verilerle, hat kullanım sıklığı ve yoğunluk saatleri gibi değerli bilgiler elde edilerek ulaşım planlamasının iyileştirilmesi de mümkün hale geliyor. Kart basım ve dağıtım maliyetlerinin azalması ve kaçak geçişin önlenmesi de sistemin diğer ekonomik avantajları arasında yer alıyor.
Zorluklar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Sistemin önündeki en önemli engel, gizlilik ve veri güvenliği. Yüz bilgisi, KVKK kapsamında "özel nitelikli kişisel veri" statüsünde. Bu verilerin toplanması, işlenmesi ve saklanması için son derece sıkı güvenlik önlemleri ve açık rıza gerekiyor. Teknolojik altyapı maliyetleri de bir diğer önemli husus. Tüm toplu taşıma ağına yüz tanıma kameraları ve yazılım altyapısının kurulumu yüksek maliyetli olabilir. Ayrıca, teknolojiye erişimi kısıtlı veya biyometrik kayıt yaptırmak istemeyen vatandaşlar için fiziki kart gibi alternatif ödeme yöntemlerinin sunulması, sosyal eşitlik açısından büyük önem taşıyor.
Yorumlar
Yorum Yap